Schulden en incasso
Herinnering of aanmaning in Zwitserland: termijnen en kosten
Herinnering, aanmaning, verzuim: 5 % rente per jaar, aanmaningskosten en incassokosten, hoe u betaalt, uitstel vraagt of een factuur betwist in Zwitserland.
Redactie Kuittly · feiten gecontroleerd in officiële bronnen
Algemene informatie, geen persoonlijk advies. Vraag bij twijfel het betrokken kantoor of de verzekeraar.
Een herinnering of een aanmaning is nog geen vervolging. Controleer de factuur, en betaal dan, vraag uitstel of betwist schriftelijk, vóór de termijn die in de brief staat. Bent u te laat, dan bent u in principe een vertragingsrente van 5 % per jaar verschuldigd. Aanmaningskosten of incassokosten zijn niet altijd verschuldigd: vaak moeten ze in het contract staan.
Factuur, herinnering, aanmaning, ingebrekestelling: wat is het verschil?
- De factuur vraagt u een bedrag te betalen, meestal vóór een bepaalde datum.
- De herinnering (rappel) zegt u dat de betaling niet is aangekomen. Sommige bedrijven sturen een 1e en dan een 2e herinnering.
- De aanmaning (sommation) of ingebrekestelling (mise en demeure) is een strengere brief. Ze geeft vaak een laatste termijn en kondigt een vervolging aan.
De namen verschillen per bedrijf. Voor de wet telt dat de schuldeiser u duidelijk vraagt te betalen. Volgens het Wetboek van verbintenissen (CO, art. 102) brengt dit verzoek u in verzuim, dat wil zeggen officieel te laat.
De artikelen van het CO over verzuim (art. 102 tot 109) bepalen niet hoeveel herinneringen er moeten zijn, en ook niet de termijn van een herinnering. De termijn die telt, is die in de brief. Er zijn speciale regels, bijvoorbeeld voor de ziektekostenverzekeraar (zie verderop).
Sinds wanneer bent u te laat?
Het CO voorziet in twee gevallen (art. 102):
- Er is een betaaldatum afgesproken, bijvoorbeeld in het contract: u bent in verzuim zodra die dag voorbij is, ook zonder herinnering.
- Er is geen datum afgesproken: u bent in verzuim wanneer de schuldeiser u vraagt te betalen (met een herinnering of een aanmaning, bijvoorbeeld).
Volgens het rapport van de Bondsraad uit 2017 over incassobureaus kunt u ook in verzuim zijn zonder dat het uw schuld is.
Hoeveel kost een betalingsachterstand?
De vertragingsrente: 5 % per jaar
Bent u in verzuim met een geldbedrag, dan bent u een vertragingsrente van 5 % per jaar verschuldigd (CO, art. 104). Dit percentage geldt ook als het contract een lagere rente voorzag. Voorziet het contract meer dan 5 %, dan mag dat hogere percentage gevraagd worden.
Voorbeeld: voor een factuur van 1000 frank die 3 maanden te laat betaald wordt, is de rente ongeveer 12.50 frank (1000 × 5 % × 3/12).
De aanmaningskosten
Het rapport van de Bondsraad vat de regels zo samen:
- Aanmaningskosten of incassokosten kunnen in het contract vastgelegd zijn, ook in de algemene voorwaarden.
- Zonder afspraak kan de schuldeiser alleen meer dan de vertragingsrente vragen als hij een grotere schade bewijst (CO, art. 106). De rente en deze schade worden niet opgeteld.
- Volgens de heersende mening van juristen kunnen de kosten van de eerste herinnering niet als schade gevraagd worden: vóór die herinnering was u nog niet in verzuim.
- Sommige wetten voorzien in uitzonderingen, bijvoorbeeld voor verzekeringspremies en AVS-bijdragen.
Te hoge kosten kunnen betwist worden. Lees dus uw algemene voorwaarden voordat u kosten betaalt.
Een incassobureau schrijft u: moet u zijn kosten betalen?
Een incassobureau heeft dezelfde rechten als de schuldeiser, niet meer. Het rapport van de Bondsraad zegt:
- zijn kosten kunnen u aangerekend worden als ze in het contract staan;
- zonder contract tellen ze alleen als schade als de schuldeiser die bewijst en als het inschakelen van dat bureau echt nodig was;
- zodra de vervolging loopt, mogen de vertegenwoordigingskosten bij het vervolgingskantoor u niet aangerekend worden (LP, art. 27).
Dettes Conseils Suisse gaat verder: volgens haar moeten de incassokosten van incassobureaus door de schuldeiser betaald worden. Krijgt u daarna een betalingsbevel (commandement de payer), dan raadt ze aan altijd gedeeltelijk bezwaar te maken tegen deze kosten.
Wat u kunt doen: de schuld betalen die u echt verschuldigd bent, en schrijven dat u de kosten betwist. Let op: volgens het Wetboek van verbintenissen (art. 85) kan een gedeeltelijke betaling eerst op rente of kosten worden afgeboekt als u daarmee achterstaat. Schrijf dus waarvoor uw betaling bedoeld is. Twijfelt u, vraag dan advies aan een schuldhulpdienst.
U hebt een herinnering gekregen: wat doen?
- Controleer de factuur: gaat het echt om u? Klopt het bedrag? Hebt u al betaald? Bewaar het betalingsbewijs.
- De factuur klopt en u kunt betalen: betaal vóór de termijn die in de brief staat.
- U kunt niet alles betalen: schrijf vóór de termijn om uitstel of een betalingsregeling te vragen. De schuldeiser hoeft niet akkoord te gaan: volgens het CO (art. 69) mag hij een gedeeltelijke betaling weigeren. Gaat hij akkoord, vraag dan een schriftelijke bevestiging.
- De factuur is fout of niet verschuldigd: betwist schriftelijk, leg uit waarom en bewaar een kopie.
- U hebt meerdere schulden: vraag op tijd hulp (zie verderop).
Laat geen brief onbeantwoord. Zonder betaling of afspraak kan de schuldeiser een vervolging starten.
En als u niet betaalt? De vervolging
De schuldeiser kan bij het vervolgingskantoor een vervolging aanvragen. U krijgt dan een betalingsbevel (commandement de payer). Volgens de LP (art. 69) hebt u 20 dagen om te betalen, en 10 dagen om bezwaar te maken als u de schuld betwist. De kosten van de vervolging zijn voor de schuldenaar (LP, art. 68).
Alles staat uitgelegd in onze gids betalingsbevel.
Zie ook onze gids over het uittreksel uit het vervolgingsregister.
Onbetaalde premies van de ziektekostenverzekering: wat er gebeurt
Voor de basisverzekering legt de LAMal de procedure vast (art. 64a):
- De verzekeraar stuurt minstens één schriftelijke herinnering.
- Daarna stuurt hij een aanmaning met een termijn van 30 dagen. Hij moet u zeggen wat er gebeurt als u niet betaalt.
- Betaalt u de premies, de eigen bijdragen en de rente niet binnen die termijn, dan moet de verzekeraar een vervolging starten.
Andere gevolgen:
- Zolang niet alles betaald is (premies, eigen bijdragen, rente, vervolgingskosten), kunt u niet van verzekeraar veranderen. Lees ook onze gids van ziektekostenverzekeraar veranderen.
- Sommige kantons houden een lijst bij van mensen die ondanks vervolgingen niet betalen. Voor die mensen betaalt de verzekeraar alleen nog spoedeisende zorg.
Waar vind ik hulp?
In de kantons bestaan schuldhulpdiensten. Ze zijn lid van Dettes Conseils Suisse en werken zonder winstoogmerk. Wordt er een bijdrage in de kosten gevraagd, dan moet die zo laag mogelijk blijven.
- Een dienst vinden: dettes.ch – hulp in uw regio (in het Frans)
- In het kanton Vaud bijvoorbeeld helpt de lijn Parlons cash (0840 43 21 00) gratis en vertrouwelijk.
Voor de precieze regels leest u het Wetboek van verbintenissen (in het Frans), artikelen 102 tot 106.
Om te onthouden
Doe het met Kuittly
- Facturen waarvan de vervaldatum voorbij is, verschijnen als «Achterstallig» op Start en in de lijst. De vervaldatumherinneringen (gratis) gaan af vóór de vervaldatum (standaard 30, 7 en 3 dagen ervoor, de dag ervoor en op de dag zelf), daarna 1, 7 en 14 dagen erna, met een knop «Markeer als betaald».
- Een herinnering gekregen? In de factuur: menu ⋮ → «Ik kreeg een herinnering». De brief gaat naar «Dringende post» (gratis). Noteer de termijn die in de brief staat: Kuittly herinnert u eraan 3 dagen ervoor en op de dag zelf.
- Kies bij «Wat doen?»: «Ik betaal», «Ik vraag uitstel of een betalingsregeling» of «Ik betwist het». De twee voorbeeldbrieven «Uitstel of betalingsregeling vragen» en «Factuur betwisten» zijn gratis, aanpasbaar en bestaan in het Frans, het Duits en het Italiaans. Kopieer ze, maak er een PDF van of verstuur ze per e-mail. Is de zaak geregeld, dan stopt de knop «Het is geregeld» de herinneringen.
Voor deze stappen is Kuittly Plus niet nodig. Kuittly betaalt niets voor u en schrijft de schuldeiser niet. De brieven zijn een hulp bij het schrijven, geen juridisch advies.
Gratis · Android · binnenkort op iPhone · geen account
Bronnen
- Fedlex – Wetboek van verbintenissen (CO, RS 220), stand op 1 januari 2026, art. 69, 102 tot 106 (in het Frans)
- Fedlex – Federale wet op de schuldvervolging en het faillissement (LP, RS 281.1), stand op 1 januari 2026, art. 27, 68 en 69 (in het Frans)
- Fedlex – Federale wet op de ziektekostenverzekering (LAMal, RS 832.10), stand op 1 januari 2026, art. 64a (in het Frans)
- Bondsraad – Kader voor de praktijken van incassobureaus, rapport van 22 maart 2017 (postulaat 12.3641) (in het Frans)
- Dettes Conseils Suisse – Betalingsbevel en bezwaar: wat doen? (in het Frans)
- Dettes Conseils Suisse – Richtlijnen van de vereniging (in het Frans)
- Dettes Conseils Suisse – Hulp in uw regio (in het Frans)
- Kanton Vaud – Parlons cash (in het Frans)